Granit jest najlepszym materiałem na nagrobek.

Dlaczego w ogóle kamień naturalny? Odpowiedź jest prosta – jest to najtrwalszy materiał budowlany stosowany od tysiącleci. Swoje parametry techniczne (wytrzymałość na zginanie, zgniatanie, nasiąkliwość) potrafi utrzymywać bardzo długo, przy czym jego koszt jest niewygórowany. Porównując dane techniczne betonu i kamienia naturalnego widać od razu, że kamień nie ma sobie równych. Stąd tendencja do odchodzenia od produkcji nagrobków z lastrika (beton mieszany z kruszywem granitowym). Trwałość takiej konstrukcji nie przekracza zazwyczaj 20-u lat.

Co jeszcze wyróżnia kamień od betonu? Na pewno jego różnorodność. W ofercie handlowej hurtowni z całej Polski jest obecnie 300 – 400 różnych gatunków kamieni: od polskich granitów po tureckie marmury i onyxy. Większość z nich jest dostępna „od ręki” w nieograniczonych ilościach, a ich cena nie jest wygórowana i w zasięgu statystycznego Kowalskiego.

Nie każdy kamień nadaje się jednak na nagrobek. Należy pamiętać, że konstrukcja ta wystawiona będzie na nieustanne działanie czynników atmosferycznych (zmiany temperatury, promienie UV, kwaśne deszcze, mrozy). W naszym klimacie takie zmiany są całkowicie naturalne, jednak większość kamieni pochodzi z łagodniejszych klimatów: indyjskich, brazylijskich, chińskich.

Tam dobowa amplituda temperatur nie waha się tak bardzo. Nasłonecznienie nie zmienia się gwałtownie, opady występują sporadycznie, a przymrozki to rzadkość. Procesy geologiczne kształtujące te kamienie również nie były gwałtowne, a mimo tego kamień kamieniowi nierówny.

Na najgorsze warunki atmosferyczne polecamy tylko granit – skałę metamorficzną o największej gęstości i odporności. Doskonale sprawdzi się w każdych warunkach (jest mało nasiąkliwy i mrozoodporny). Inaczej jest w przypadku osadowych marmurów oraz ich pochodnych – onyxów i trawertynów. Te kamienie, mimo swej niewątpliwej urody, nie mogą być wystawiane na trudne warunki. Zawarty w nich wapń ulega pod wpływem wody i wiatru procesowi wietrzenia, przez co szybko traci swe właściwości. Są sposoby na przedłużenie jego trwałości, ale są to czynności okresowe, powtarzane co jakiś czas (impregnacja).

Granit jako najtrwalszy z dostępnych materiałów budowlanych, nawet bez impregnacji jest w stanie przetrwać wieki. Dzieje się tak dlatego, że procesy go kształtujące (metamorficzne) przebiegają w ogromnych temperaturach i ciśnieniach. To z kolei prowadzi do zagęszczenia materiału i stąd jego trwałość.

Każdy element kamienny opuszczający nasze ręce posiada gwarancję pisemną – tylko w ten sposób możemy dać klientom zapewnienie, że z jego produktem nic dziać się nie będzie.

Kamień naturalny powinien być regularnie konserwowany.

Kamień naturalny powinien być regularnie konserwowany.

Konserwacja kamienia jest czynnością bardzo prostą jednak często zapominaną przez użytkowników. Ktoś zapyta: skoro kamień leżał w ziemi tysiące czy miliony lat, to jaki jest sens w tej chwili go konserwować? Odpowiedź jest prosta: kamień spoczywał na pewnej głębokości, ściśnięty i bez dostępu do zewnętrznych warunków atmosferycznych. Jedynymi czynnikami go kształtującymi były grawitacja i ciśnienie, z małą pomocą wód gruntowych. W tak hermetycznych warunkach początkowych, trwałość monolitu kamiennego liczy się w milionach lat i jedynie ruchy górotwórcze lub tektonika płyt kontynentalnych są w stanie naruszyć stabilność złoża. Po wydobyciu kamienia oraz jego obróbce staje się on częścią naszego środowiska: zmiennych warunków, różnic temperatur (szczególnie dotkliwych w klimacie Polski) i nasłonecznienia, promieniowania UV, wiatru, opadów (w tym kwaśnych deszczy), mrozu, gradobicia. Część z tych czynników eliminujemy automatycznie przez zastosowanie kamienia pod naszymi strzechami. Tam wykluczyć można np. mróz i opady. Elementy kamienne stosowane na zewnątrz (np. w nagrobkach) niestety poddane są tym czynnikom i aby stawiać im czoła, muszą otrzymać delikatną pomoc człowieka.

Środki do impregnacji są dostępne w specjalistycznych sklepach oraz zakładach obróbki i sprzedaży kamienia. Są to środki głęboko penetrujące kamień, przenikające w jego głąb przez pory powodując ich zatykanie. Tworzą na powierzchni powłokę ochronną, która utrudnia dostęp wody i powietrza. Część z tych środków chemicznych produkowana jest na bazie tłuszczów wypierających wodę ze struktur. Taka powłoka powinna być odtwarzana co ok. pół roku. Wówczas zapewniamy produktowi (nagrobek, parapety, schody, taras) pełną i ciągłą ochronę. Impregnat do kamienia powoduje dodatkowo jego nabłyszczenie i wyciągnięcie (pokazanie) struktur powierzchniowych kamienia (wymiar estetyczny). Niektóre ze środków przeznaczone są do stosowania w materiałach mających kontakt z żywnością (blaty i wyspy kuchenne, blaty recepcyjne i bary).

Skoro kamień to jeden z najtrwalszych materiałów budowlanych i jest taki trwały, to po co stosować dodatkową chemię? Odpowiedzią niech będzie rachunek ekonomiczny. Co opłaca się bardziej? Impregnacja wykonywana nawet jeden raz w roku i tym samym przedłużanie uroku, trwałości i pewności do nawet 50-u lat czy niestosowanie tych środków w ogóle i konieczność wykonywania renowacji kamienia co 5-10 lat (w zależności od rodzaju i gatunku) ze względu na utratę walorów estetycznych czy zalegający w porach kamienia brud… Do rachunku należy podać przybliżone koszty powyższych czynności: impregnat to koszt 50-300 zł (wystarcza na kilka konserwacji), usługa wykonania impregnacji kamienia 5-30 zł/m2 (wliczony impregnat), renowacja (ponowne polerowanie lub chemia specjalistyczna) – 100-200 zł/m2 (w zależności od metody, powierzchni, trudności).

Podsumowując: konserwacja impregnatami nie jest czynnością obowiązkową, ale zalecaną. Decyzję pozostawiamy naszym klientom.

Projekt nagrobków

Nagrobek to kilka elementów wyciętych z kamienia i poskładanych w całość. Nagrobek, z punktu widzenia techniki, to kamienne elementy, wycięte i obrobione w odpowiedni sposób, następnie złożone w całość na solidnym fundamencie.

Na początku rodzi się pomysł. Mając pomysł możemy już wszystko… Najpierw powstaje szkic – tu nanosimy wszystkie uwagi zamawiającego (zmiany kształtu, grubości, ułożenia elementów, kierunków spadów, nachylenia, rodzajów wykończeń oraz użytych materiałów, ich rodzajów i gatunków). Szkic daje podstawę do wykonania projektu technicznego, czyli rysunku technicznego. Projekt to sedno wyceny i kosztorysu – wiemy, co chcemy osiągnąć, ile materiału użyć oraz jaką technologię zastosować. Wystarczy to do opisu finansowego przedsięwzięcia. Po akceptacji warunków przez obie strony (inwestora i wykonawcę) rozpoczyna się proces produkcyjny.

Pierwszy etap to wydobycie kamienia. Kopalnie rozlokowane są na całym świecie. Każda z nich wydobywa inny rodzaj i gatunek kamienia. Pokłady kamienia uwięzione są w głębinach ziemi od milionów lat. Tam w kopalniach odkrywkowych dokonuje się kontrolowanych wybuchów, które powodują odwarstwienie skał – wydobyte zostają bloki skalne o (w większości) regularnym kształcie ok. 2 m x 2 m x 2 m. Taka kamienna kostka zostaje przetransportowana do miejsca docelowego za pomocą dźwigów, suwnic, koparek, później statków, pociągów, samochodów ciężarowych, wózków widłowych. Na miejscu zostaje ustawiona z dużą precyzją pod piłą linową zwaną trakiem. Taka piła tnie blok na płyty o ustalonej grubości (zwykle 3 – 12 cm). Płyta musi zostać następnie odpowiednio obrobiona wykorzystując procesy polerowania, szlifowania, płomieniowania, satynowania, groszkowania, piaskowania, itp. Taki wyrób jest gotowy do pocięcia na mniejsze elementy – zgodnie z wytycznymi zawartymi w projekcie. Każdy element po wycięciu także wymaga obróbki: polerowania, szlifowania lub innych. Dopiero wtedy staje się pełnowartościowym produktem – jednym z wielu elementów całości. Kiedy wszystkie części składowe projektu zostaną wycięte, obrobione i przygotowane do złożenia następuje kolejny etap prac: montaż.

Montaż to poskładanie wielu elementów w jedną całość. Czasem musi on zostać poprzedzony przez przygotowanie podłoża, budowę fundamentów, poprawę istniejących podpór, itp. To typowo budowlane czynności, niemniej jednak najważniejsze – bez solidnego fundamentu nie ma możliwości wykonania prac zgodnie ze sztuką. Pewne jest bowiem wcześniejsze lub późniejsze osiadanie, zapadanie, przechylanie lub pękanie konstrukcji. Stąd nasze przywiązanie do wykonywania fachowego fundamentu.

Mając solidne podłoże rozpoczynamy składanie elementów zgodnie z projektem. Małe nagrobki nie wymagają przerw technologicznych oraz skomplikowanych narzędzi do ich wzniesienia. Duże budowle, mauzolea, rzeźby, nagrobki wielopokoleniowe (groby rodzinne), grobowce wielopoziomowe i temu podobne wymagają cięższego sprzętu oraz wielu etapów prac (przerwy technologiczne na wysychanie kolejnych warstw klejów). Tylko wtedy osiągamy pewność co do solidności wykonania.

Po zakończeniu prac budowlanych przychodzi czas na aranżację wokół mogiły. Tutaj również istnieją tysiące możliwości – można położyć kamień, grys, otoczaki, sztuczną trawę, wkopać ławkę, ułożyć kostkę brukową lub betonową.

Po tym etapie zlecenie uważane jest za zakończone. Inwestor może cieszyć się ze zrealizowania swojego projektu, wykonawca może się cieszyć z dobrze wykonanej pracy oraz słów uznania ze strony inwestora. Rozpoczyna się okres eksploatacji nagrobka, w którym nasza firma świadczy nieodpłatne usługi kontroli osiadania nagrobka, jego poziomowania w razie zmiany parametrów początkowych oraz konserwacji kamienia.

Blaty kamienne są trwalsze niż drewniane

Blaty kamienne są trwalsze niż drewniane… Zagadnienie można rozstrzygnąć na dwóch płaszczyznach. Pierwsza to czysto fizyczne właściwości wymienionych materiałów oraz ich porównanie. Druga kwestia to dane obserwacyjne. Kamień to zwykle skała osadowa lub metamorficzna pochodzenia naturalnego, wydobywana z głębin ziemi metodą odkrywkową. Charakterystyczne dla wszystkich gatunków i rodzajów kamienia jest to, że posiadają bardzo małą nasiąkliwość, a przez to są całkowicie mrozoodporne. Jest ponadto bardzo gęsty, a przez to nadzwyczaj odporny na zginanie i ściskanie (odporność o wiele wyższa niż betonu).

Dla granitu gęstość waha się od 2,65 do 2,75 g/cm3 przy odporności na ściskanie rzędu 114-267 MPa – czyli ponad 5-10 razy więcej od betonu klasy C20/25 stosowanego do budowy domów!

Dla marmurów i ich pochodnych (onyxy, trawertyny) te wartości są nieco mniejsze: 2,40-2,50g/cm3 i 80-200 MPa – co nadal znacznie przekracza wartości deklarowane dla betonu.

Przy drewnie oraz jego najbardziej odpornych gatunkach takich jak buk lub dąb gęstość waha się pomiędzy 0,71-0,73 g/cm3 – już tutaj widać znaczącą różnicę w zapisach. Odporność na ściskanie tych gatunków wzdłuż włókien drewna wynosi 47-53 MPa, czyli od 2 do 5 razy mniej niż kamienia. Ściskanie drewna w poprzek włókien daje jeszcze mniej zadowalające wyniki – 9-11 MPa. Widać wyraźnie, że dla trwałości, oprócz gatunku drewna, ma znaczenie sposób jego obróbki (kierunku cięcia), co nie ma aż takiego znaczenia przy kamieniu.

Gęstość materiału wpływa bezpośrednio na jego nasiąkliwość – kamienie posiadają ją na poziomie 0,3-4,2 % (od granitu do piaskowca). Drewno posiada nasiąkliwość ok. 28% (stan nasycenia). Tak wysoki współczynnik powoduje pęcznienie i kurczenie, czyli zmianę objętości na skutek pochłaniania lub oddawania wody. Wyeliminowanie tego procesu jest niemożliwe, można go jedynie ograniczyć za pomocą odpowiedniej pielęgnacji drewna (impregnaty, olejowanie, itp.).

Porównywanie danych fizycznych nie zawsze jest wygodnym narzędziem. Wystarczy się zastanowić, jakie elementy w naszym codziennym otoczeniu są najtrwalsze, czyli zostały zrobione najwcześniej i dotrwały do czasów dzisiejszych. Przewagę ma oczywiście kamień, stosowany w budownictwie od tysiącleci (piramidy). Najstarsze odnajdywane ślady użycia drewna sięgają 5500 lat p.n.e. – studnie w neolicie. Narzędzia wykonywane przez ludzi pierwotnych (praludzi) szacowane są na 3,39 miliona lat! Łatwo można wyznaczyć trwałość – kamień przewyższa drewno około 600 razy.

Niezaprzeczalnie kamień jest trwalszy od drewna i stosowanie go jako materiał na blaty kuchenne czy łazienkowe ma mocne uzasadnienie. Jeśli coś robić, to raz a porządnie… Zgadzacie się?

Schody kamienne w domu to styl i elegancja.

Schody w domu czy mieszkaniu zwykle kojarzą się z drewnem, które sprawia wrażenie „ciepłego” pomieszczenia. A czy wiesz, że posiadamy kamienie, które też potrafią sprawiać wrażenie „ciepłych”? Mamy tutaj na myśli różne odmiany indyjskich kamieni wydobywanych w Karakorum i Kashmirze. Możemy zaproponować Madurę Gold o pięknych złoto-czerwonych kolorach lub Kashmir Gold (oba przypominają naszą polską, złotą jesień). Do „ciepłych” kamieni zaliczyć możemy także urokliwy Ivory Brown-Shivakashi – granit o niespotykanych nigdzie indziej różowych, beżowych i żółtych smugach.

Zastąpienie drewna kamieniem nie wiąże się tylko z chęcią posiadania „ciepła”, ale również dostarczeniu pod nasz dach dużej dawki stylu. Porównując drewno z kamieniem od razu wskażemy zwycięzcę w pojedynku na elegancję. Bo czy zastosowanie nawet najtrwalszych gatunków drewna (dąb, buk, jesion) oraz zaimpregnowanie ich odpowiednim kolorem odda nieodparty urok marmuru hiszpańskiego Crema Marfil lub włoskiego Daino Reale? Oczywiście w obu przypadkach tworzymy z dóbr natury, przy czym znacznie trwalszych schodów oczekiwać należy od kamienia. Jest niepodatny na zarysowania, można zastosować różne wykończenia antypoślizgowe nieujmujące mu uroku, a w efekcie otrzymujemy bezpieczeństwo, klasę i styl w jednym (spróbuj nie poślizgnąć się na pięknym, polerowanym i nasączonym lakierem dębie).

Każdy rodzaj schodów można tak zaprojektować, aby wyłożyć je kamieniem. Nie ma znaczenia wielkość stopni czy podstopnic oraz nośność konstrukcji – tak jak w przypadku drewna mamy możliwość zastosowania materiału o różnej grubości, giętkości (tak!!! potrafimy giąć kamienie), gęstości oraz o unikalnych cechach, dzięki którym Twoje schody mogą być wyjątkowe – posiadamy bowiem kamienie o randze absolutnych białych kruków, o których konkurencja może pomarzyć.

A jakie schody Ty sobie wymarzyłaś?

Pamiętaj. Dla Ciebie wyłożymy nawet schody do nieba.

Jak powstają i przeobrażają się minerały?

Istnieją trzy procesy fizykochemiczne, w wyniku których powstają lub przeobrażają się minerały: procesy magmowe, osadowe i metamorficzne. Magmowe związane są z działaniem roztopionej skały w podwyższonej temperaturze oraz ciśnieniu. Osadowe związane z odkładaniem kolejnych warstw skalnych w wyniku procesów geologicznych a także czynników atmosferycznych. Metamorficzne zachodzące głęboko pod powierzchnią Ziemi pod wpływem ogromnych temperatur i ciśnień, które powodują przeobrażenia fizyczno-chemiczne skał.

Mineraologia – nauka o minerałach

Mineraologia (minera – ruda) jest nauką o minerałach – ich postaciach, budowie, składzie, własnościach fizycznych i chemicznych oraz warunkach powstawania. Minerały to naturalne związki chemiczne, rzadziej rodzime pierwiastki, także stopy powstałe w skutek procesów geologicznych. Obecnie znanych jest ok. 3000 minerałów a najpowszechniejszymi są te zawierające krzem. Tworzą one skały, które z kolei mogą być zbudowane z wielu różnych minerałów (granit, bazalt) lub z wielu osobników jednego minerału (wapień, dolomit). Naukę o skałach nazywamy pertografią.

Pierwsza klasyfikacja minerałów

Wg badań archeologicznych, już Babilończycy, Celtowie, starożytni Grecy i Rzymianie systematycznie zajmowali się wydobyciem minerałów. Najstarsze wzmianki pisane o minerałach należą do filozofa greckiego Arystotelesa (384-322 r. p.n.e.) oraz rzymskiego uczonego Pliniusza Starszego (23-79 r. n.e.). Pierwszą klasyfikację minerałów przeprowadził arabski lekarz Ibn Sin (Avicenna) (980-1037).